Stablecoin là tài sản số được thiết kế để giữ giá ổn định nhờ neo vào một tài sản tham chiếu (thường là tiền pháp định như USD, EUR…). Loại tiền này kết hợp ưu điểm của tiền mã hóa như giao dịch nhanh, xuyên biên giới, không cần trung gian, với sự ổn định giá của tài sản truyền thống. Thông thường, mỗi stablecoin được bảo chứng bởi tài sản thật tương đương để duy trì tỷ lệ gần 1:1.

Có nhiều cơ chế khác nhau để bảo đảm tính ổn định của stablecoin, qua đó có thể phân loại thành một số nhóm chính sau:

- Stablecoin thế chấp bằng tiền pháp định: Được bảo chứng hoàn toàn bằng tiền pháp định mà tổ chức phát hành nắm giữ trong kho dự trữ. Mỗi stablecoin phát hành ứng với một đơn vị tiền pháp định gửi tại ngân hàng.

- Stablecoin thế chấp bằng hàng hóa: Neo giá vào các tài sản hàng hóa vật lý như vàng, dầu thô.

- Stablecoin thế chấp bằng tiền mã hóa: Được bảo đảm bằng các tài sản tiền mã hóa khác (như ETH, BTC). Do giá trị tiền mã hóa biến động mạnh, các stablecoin này thường yêu cầu tỉ lệ thế chấp vượt mức để duy trì tỉ giá neo.

- Stablecoin thuật toán: Loại stablecoin không có tài sản bảo đảm trực tiếp (hoặc chỉ một phần), duy trì giá trị qua thuật toán và cơ chế thị trường.

Thay vì dự trữ tài sản, giao thức sẽ điều chỉnh nguồn cung stablecoin (phát hành hoặc đốt bớt) dựa trên biến động giá để giữ ổn định quanh mức đã neo. Tuy nhiên, mô hình này tiềm ẩn rủi ro rất cao vì phụ thuộc hoàn toàn vào niềm tin thị trường. Thực tế đã có bài học điển hình là sự sụp đổ của stablecoin thuật toán TerraUSD (UST) vào năm 2022, khi cơ chế neo giá thất bại khiến UST mất giá trị nghiêm trọng và gây chấn động thị trường tiền mã hóa.

Nhờ khả năng giữ giá trị tương đối ổn định, stablecoin hiện đóng vai trò như cầu nối giữa thế giới tiền mã hóa và tiền tệ truyền thống, giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá trong các giao dịch crypto (tiền điện tử được tạo ra và phát hành bởi các dự án blockchain). Stablecoin thường được sử dụng làm đơn vị trung gian trong giao dịch tiền mã hóa. Ví dụ nhà đầu tư bán Bitcoin để chuyển sang stablecoin (như đồng USDT - Tether) nhằm bảo toàn giá trị, rồi mới rút về tiền pháp định khi cần. Bên cạnh đó, stablecoin còn mở ra nhiều cơ hội ứng dụng trong tài chính phi tập trung (DeFi) và thanh toán kỹ thuật số, sẽ được phân tích chi tiết hơn ở các phần sau.